An toàn · Mục 7 trên 7
Xử lý khi có sự cố
Handling incidents
Bốn tình huống thường gặp và việc cần làm ngay, trước khi tới cơ sở y tế.
In trang này ra và dán trong tủ thuốc. Khi cần tới nó, bạn sẽ không có thời gian tra cứu.
Số cần gọi: cấp cứu 115. Tư vấn ngộ độc: Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai, 0243.869.3731.
Bốn dòng cần nhớ
Vào mắt — rửa nước sạch liên tục mười lăm phút, không dụi, rồi tới cơ sở y tế.
Lên da — lau bằng dầu nền trước, rồi rửa xà phòng dịu nhẹ.
Nuốt phải — không gây nôn, không cho uống gì, gọi 115 và đi ngay.
Hít nhiều — ra chỗ thoáng, ngừng khuếch tán, mở cửa.
Mang chai theo trong cả bốn trường hợp. Phần dưới giải thích từng tình huống kỹ hơn.
Dính vào mắt
Rửa ngay bằng nước sạch, liên tục ít nhất mười lăm phút. Đây là việc quan trọng nhất, và làm càng sớm càng tốt.
Nghiêng đầu về phía bên mắt bị dính để nước không chảy sang mắt kia. Mở mi ra và để dòng nước chảy nhẹ từ khoé trong ra khoé ngoài. Chớp mắt trong lúc rửa. Không dụi — dụi đẩy tinh dầu vào sâu hơn.
Đang đeo kính áp tròng thì tháo ra nếu nó ra dễ, nhưng đừng dừng rửa để loay hoay với nó.
Sau khi rửa xong, tới cơ sở y tế kể cả khi đã đỡ, và mang chai theo.
Một điều cần nói rõ vì bạn sẽ gặp lời khuyên ngược lại. Nhiều tài liệu hương liệu khuyên nhỏ dầu nền vào mắt thay vì rửa nước, lý do là tinh dầu kỵ nước. Chúng tôi không theo lời khuyên đó: hướng dẫn của Trung tâm Chống độc và của các cơ sở nhãn khoa đều là rửa nước, vì mười lăm phút đầu quyết định phần lớn kết quả và vì dầu ăn không vô trùng.
Kích ứng da
Ngừng ngay. Bôi dầu nền lên vùng đó để pha loãng và hút bớt tinh dầu, lau đi, rồi rửa bằng xà phòng dịu nhẹ.
Với da thì dầu nền đi trước là hợp lý: tinh dầu tan trong dầu chứ không tan trong nước, nên dầu nền kéo nó ra khỏi da hiệu quả hơn. Đây là chỗ khác với mắt — mắt thì rửa nước ngay.
Nếu đỏ lan rộng, phồng rộp, hoặc kèm khó thở, đó là tình huống cần cấp cứu.
Nuốt phải
Không gây nôn. Một số tinh dầu gây tổn thương thêm khi trào ngược qua đường hô hấp.
Đừng tự cho uống thêm gì — kể cả sữa hay nước — trừ khi nhân viên y tế hướng dẫn. Súc miệng và nhổ ra thì được.
Gọi 115 hoặc Trung tâm Chống độc, giữ nguyên chai, và tới cơ sở y tế ngay. Mang chai theo để họ biết chất gì và nồng độ bao nhiêu.
Với trẻ em, đây luôn là tình huống cấp cứu bất kể lượng nuốt phải.
Hít quá nhiều
Đưa ra không khí thoáng. Ngừng khuếch tán và mở cửa.
Đau đầu, buồn nôn hoặc chóng mặt sau khi khuếch tán lâu là dấu hiệu nồng độ quá cao hoặc thời gian quá dài. Lần sau giảm số giọt và chạy ngắt quãng.
Nếu khó thở hoặc triệu chứng không giảm sau khi ra ngoài, tới cơ sở y tế.
Điều cần nhớ khi gọi hỗ trợ
Mang theo hoặc chụp ảnh nhãn chai. Nhân viên y tế cần biết loại gì, nồng độ bao nhiêu, lượng bao nhiêu, và bao lâu rồi — bốn thông tin đó quyết định cách xử lý.
Đây cũng là một lý do nữa để mua hàng có nhãn ghi đầy đủ tên khoa học và số lô.