An toàn · Mục 6 trên 7
Bảo quản và tinh dầu đã oxy hoá
Storage and oxidised oils
Tinh dầu cũ không chỉ mất mùi. Nó còn tăng nguy cơ gây mẫn cảm da.
Đây là điểm nối giữa an toàn và chất lượng, và nó ít được nói tới.
Cái gì xảy ra theo thời gian
Oxy phản ứng với các phân tử có liên kết đôi, đặc biệt là nhóm monoterpene. Limonene oxy hoá thành các peroxide và alcohol nặng hơn.
Vấn đề: các sản phẩm oxy hoá gây mẫn cảm mạnh hơn chất ban đầu. Một chai cam quýt để lâu không chỉ mất mùi tươi mà còn trở nên dễ gây phản ứng da hơn chai mới.
Đây là lý do hạn dùng của tinh dầu là vấn đề an toàn chứ không chỉ vấn đề thẩm mỹ.
Nhóm hỏng nhanh nhất
Cam quýt ép lạnh đứng đầu, rồi tới tinh dầu cây kim như thông và linh sam, cả hai đều giàu monoterpene. Với chúng, một tới hai năm sau khi mở là mốc hợp lý.
Nhóm giàu phenol và sesquiterpene bền hơn nhiều. Một số tinh dầu gỗ và rễ còn tròn hơn sau vài năm.
Chi tiết theo từng nhóm ở bài về hạn dùng.
Năm việc nên làm
Chai thuỷ tinh tối màu. Không dùng nhựa — một số cấu tử ăn mòn nhựa và kéo theo chất từ nhựa vào dầu.
Đậy kín ngay sau khi dùng. Tổng thời gian nắp mở quan trọng hơn số lần mở.
Để nơi mát và tối. Tủ lạnh dùng được cho nhóm cam quýt, nhưng để chai về nhiệt độ phòng trước khi mở để tránh nước ngưng tụ vào trong.
Sang chai nhỏ hơn khi đã dùng quá nửa. Khoảng không khí phía trên chai quyết định tốc độ oxy hoá.
Ghi ngày mở nắp lên nhãn. Hạn in trên chai tính từ ngày sản xuất khi chưa mở; sau khi mở, đồng hồ chạy theo nhịp khác.
Dấu hiệu nên ngừng dùng trên da
Mùi có nét giấy ẩm hoặc nét sơn. Chất lỏng đặc lại hoặc sẫm màu hơn ban đầu. Có cặn hoặc vẩn đục.
Tinh dầu ở tình trạng đó vẫn dùng để tẩy rửa hoặc khử mùi được, nhưng không nên bôi lên da nữa.