Mốc quy chiếu
Một món gốm vừa ra lò còn ấm, ngửi mặt không tráng men.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Khoáng, khô, ấm, có nét bụi đá và một chút khói. Không có nét hữu cơ nào.
Đây là điểm cuối của đất sét: nung ở nhiệt độ cao phá huỷ mọi thành phần hữu cơ và biến cấu trúc khoáng, cho ra một vật liệu mới với mùi mới. Đặt cạnh đất thó ướt là thấy toàn bộ hành trình.
Mùi này chỉ có khi gốm còn ấm và chỉ ở mặt không tráng men. Men thuỷ tinh hoá bịt kín bề mặt và chặn hết.
Cách ngửi mục này
Ngửi đáy một chiếc bát hoặc chậu gốm ở phần không tráng men. Nếu có dịp qua lò gốm, ngửi một món vừa ra lò còn ấm — mùi mạnh hơn nhiều lần.
Vì sao mục này khó
Vì hầu hết đồ gốm trong nhà đã nguội và đã tráng men, tức là đã bị bịt cả hai đường.
Đừng nhầm với
Mục này
Gốm mới nung
Họ Đất ẩm
Cùng một loại đất, cách nhau một lò nung. Đất ướt còn tanh và lạnh; gốm đã nung khô, ấm và chỉ còn khoáng.
Ghi chú khoa học
Gốm mới nung nguội đi vẫn giữ độ xốp cao, nên nó hút ẩm từ không khí rất nhanh. Mùi bạn ngửi thấy là sản phẩm của quá trình nước tái hấp phụ lên bề mặt khoáng vừa được nung sạch mọi chất hữu cơ. Đây gần như là phiên bản tinh khiết của mùi đất ướt, không có thành phần sinh học nào.
Trong đời sống Việt
Bát Tràng, Phù Lãng, Thanh Hà — mỗi làng gốm dùng loại đất khác nhau và nung ở nhiệt độ khác nhau, cho ra ba mùi hơi khác nhau mà người trong nghề phân biệt được.