Mốc quy chiếu
Đi qua một xưởng cơ khí đang hàn, ngửi từ xa.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Sắc, kim loại, có nét khét và một lớp lạ chưa có tên gọi quen dùng.
Lớp lạ ấy là ozone, và nó là một trong ít mùi vô cơ thuần tuý trong từ điển này. Không có gì hữu cơ, không có gì sinh học.
Nó cũng cực kỳ ngắn. Ra khỏi vùng vài mét là hết hẳn.
Cách ngửi mục này
Đứng cách xa và đi ngang qua chứ đừng dừng lại — hồ quang hàn phát tia cực tím hại mắt. Ngửi khi đi qua, ghi nhớ, rồi rời đi.
Vì sao mục này khó
Vì không có từ. Người ta thường gọi nó là "mùi hàn" hoặc "mùi điện", cả hai đều chỉ nguồn chứ không mô tả tính chất. Đây là một chỗ mà từ vựng thật sự thiếu.
Đừng nhầm với
Mục này
Hàn điện
Họ Khói khoáng
Hàn điện cho ozone — sắc và lạnh. Diêm cho sulfur dioxide — khét và ấm. Hai khí vô cơ khác nhau.
Ghi chú khoa học
Hồ quang điện tách phân tử oxy và tái tổ hợp thành ozone. Ngưỡng phát hiện ozone của mũi người rất thấp, khoảng mười phần tỷ, nên bạn ngửi thấy nó ở nồng độ còn xa mức gây hại. Cùng chất này sinh ra trong cơn giông và tạo nét sắc trước khi mưa xuống.
Trong đời sống Việt
Xưởng cơ khí nhỏ nằm xen trong khu dân cư là đặc điểm của đô thị Việt Nam. Mùi hàn vì thế là mùi của phố chứ không phải của khu công nghiệp, và nó thường đi kèm tiếng máy cắt.