Phương pháp chiết

Enfleurage

Chất béo không mùi hút lấy phân tử thơm mà hoa toả ra, ở nhiệt độ phòng, trong nhiều ngày. Không nhiệt, không áp suất — chỉ có thời gian và ái lực giữa phân tử thơm với chất béo. Về dung môi thì phải nói rõ theo hai giai đoạn. Giai đoạn hấp thụ không dùng dung môi nào: mỡ là chất mang, nó giữ phần thơm và ở lại trong sản phẩm. Sản phẩm dừng ở đây gọi là pomade. Giai đoạn thu hồi thì có. Muốn tách phần thơm ra khỏi mỡ phải rửa bằng cồn, rồi cho cồn bay đi — và đó đúng là một dung môi theo nghĩa chặt. Sản phẩm sau bước này gọi là absolute. Ranh giới dung môi trùng khít với ranh giới hai tên sản phẩm: pomade chưa dùng dung môi, absolute thì đã dùng.

Điều kiện nhiệt: Nhiệt độ phòng, khoảng 20 đến 25 °C

Quy trình

Một tấm kính được phủ lớp mỡ tinh khiết không mùi, gọi là chassis. Hoa mới hái được rải lên mặt mỡ, cánh úp xuống.

Hoa tiếp tục sống và tiếp tục toả hương trong nhiều giờ. Phân tử thơm khuếch tán vào lớp mỡ và bị giữ lại ở đó.

Sau một tới ba ngày, hoa đã kiệt được nhặt bỏ và thay bằng lứa mới. Quá trình lặp lại hàng chục lần cho tới khi lớp mỡ bão hoà, tạo thành pomade.

Pomade được rửa bằng cồn để tách phần thơm khỏi mỡ, rồi cồn bay hơi đi, để lại absolute.

Ảnh hưởng lên mùi

Giữ được mùi gần với hoa sống nhất trong mọi phương pháp ở đây, vì hoa vẫn tiếp tục toả hương trong lúc bị hút — về lý thuyết nó thu được cả những phân tử mà hoa chỉ tiết ra sau khi hái.

Hạn chế

Tốn nhân công tới mức không còn khả thi về mặt thương mại. Một mẻ cần hàng chục lượt thay hoa trong nhiều tuần, và mỗi lượt phải làm bằng tay.

Một điểm về hồ sơ chất, hay bị bỏ qua khi người ta so enfleurage với chiết dung môi. Mỡ là chất mang ưa dầu, nên nó không hút đều mọi nhóm: phân tử càng ưa dầu thì vào càng dễ, còn nhóm phân cực hơn thì vào kém.

Vì thế absolute enfleurage và absolute chiết dung môi từ cùng một loài hoa cho hai bản phân tích khác nhau, không chỉ khác ở chỗ một bên còn vết hexane. Khác biệt nằm ở tỉ lệ giữa các nhóm chất, và nó đọc được trên GC.

Cách nhận ra sản phẩm làm bằng phương pháp này

Gần như không thể gặp trên thị trường. Nếu một nhãn hàng ghi enfleurage, hãy hỏi về quy trình cụ thể và số lượt thay hoa — câu trả lời sẽ cho biết ngay đó là kỹ thuật thật hay chỉ là chữ dùng để bán hàng.

Lịch sử

Enfleurage phát triển ở Grasse từ thế kỷ mười tám và thống trị ngành hoa trắng cho tới khi chiết dung môi ra đời vào cuối thế kỷ mười chín. Ngày nay gần như không còn ai làm ở quy mô thương mại; nó tồn tại chủ yếu như một kỹ thuật trình diễn và trong vài xưởng thủ công.

Điều ít người biết là Việt Nam có một biến thể của kỹ thuật này còn đang sống. Nghề ướp trà sen và ướp trà nhài dùng chính nguyên lý ấy, chỉ thay chất béo bằng lá trà khô — một chất nền khô, xốp và hút mùi rất tốt.