Mốc quy chiếu
Mở một hòm gỗ long não cũ, ngửi bên trong.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Lạnh, sạch, có nét thuốc rõ và một lớp gỗ khô phía dưới. Nó là gỗ nhưng nghe như thuốc.
Đây là mục nằm giữa hai họ. Phần gỗ thuộc về nhựa gỗ, phần lạnh thuộc về họ thuốc, và cả hai đều đúng.
Điều đáng chú ý là nó không phai. Một chiếc hòm trăm tuổi vẫn còn mùi, vì chất tạo mùi nằm trong chính thớ gỗ chứ không phải phủ lên.
Cách ngửi mục này
Mở hòm, đưa mặt vào trong và hít sâu. Rồi ngửi một viên long não tinh khiết để so — viên tinh khiết sắc và thuần, gỗ thì có thêm lớp nền.
Vì sao mục này khó
Vì người ta biết tên long não qua viên chống mối chứ không qua cây. Gọi đúng nó là gỗ đòi hỏi tách khái niệm khỏi sản phẩm công nghiệp.
Đừng nhầm với
Mục này
Gỗ long não
Họ Nhựa gỗ
Viên long não thuần và sắc; gỗ long não có thêm lớp gỗ khô làm nền. Cùng một chất, hai bối cảnh.
Ghi chú khoa học
Cây long não tích luỹ camphor trong lõi gỗ như một cơ chế chống côn trùng. Camphor thăng hoa ở nhiệt độ phòng — chuyển thẳng từ rắn sang hơi — nên nó rời gỗ liên tục nhưng rất chậm. Đó là lý do một khối gỗ giữ mùi hàng thế kỷ mà vẫn không cạn.
Trong đời sống Việt
Hòm gỗ long não đựng quần áo và tài liệu là vật dụng của các gia đình khá giả thời trước. Ở Huế và Hà Nội, một chiếc hòm long não cũ vẫn được giữ như đồ gia bảo, và mùi của nó gắn với việc mở ra tìm giấy tờ cũ.