p-Menth-1-ene

Chất này đi theo con đường Terpenoid — Cây lắp từ những khối năm carbon giống hệt nhau.

Bộ khung của chất này gọi là p-menthane: một vòng sáu carbon mang nhóm methyl ở một đầu và nhóm isopropyl ở đầu đối diện. Trong thư viện này có mười bốn chất cùng dùng bộ khung ấy, và chúng trải khắp năm họ hoá học khác nhau: tám monoterpene, ba alcohol, một oxide, một aldehyde và một ketone.

Cùng khung, khác số liên kết đôi: p-menth-1-ene có một, limonene có hai, α-terpinene và α-phellandrene cũng hai nhưng đặt ở vị trí khác, còn p-cymene thì vòng đã thành vòng thơm. Cùng khung, khác nhóm chức: thêm một hydroxyl thành menthol, terpinen-4-ol hay α-terpineol; đóng cầu ether thành 1,8-cineole; thêm nhóm carbonyl vào mạch nhánh thành perillaldehyde, hoặc vào chính vòng thì thành carvone.

Cặp limonene và carvone là chỗ đọc rõ nhất: cùng khung, cùng mười carbon, chỉ khác một nguyên tử oxy — mà điểm sôi nhảy từ 176 độ lên 231.

Vì chỉ có một liên kết đôi, p-menth-1-ene bền hơn hẳn các terpene hai hoặc ba liên kết đôi — nó ít oxy hoá hơn và chịu được lâu hơn. Đó cũng là lý do nó thường xuất hiện như sản phẩm cuối khi các terpene khác bị hydro hoá.

Không phải mọi monoterpene đều dùng khung này. Chín chất trong thư viện dùng khung khác: hai pinene dùng khung pinane hai vòng, sabinene và α-thujene dùng khung thujane, δ-3-carene dùng carane, camphene dùng bornane, còn myrcene và hai ocimene thì mạch hở hoàn toàn.

Ít khi là chất chính, nhưng xuất hiện như vết trong nhiều tinh dầu cam quýt và bạc hà. Nếu bạn thấy nó ở tỉ lệ đáng kể trong một mẫu, đó thường là dấu hiệu tinh dầu đã qua xử lý hydro hoá chứ không phải thành phần tự nhiên.