Mốc quy chiếu
Vắt một quả chanh ta, ngửi phần vỏ chứ không phải nước.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Sắc, mỏng, gần như có cạnh. Nó vào rất nhanh và ra cũng rất nhanh, không để lại đuôi. So với vỏ bưởi thì nó thiếu hẳn lớp ngọt lót phía sau, và chính sự thiếu ấy làm nó trở nên hữu dụng.
Đây là mốc hiệu chỉnh của cả họ chua the. Ngửi nó trước tiên mỗi khi bạn định làm việc với nhóm này: nó là vạch số không, và mọi mùi chua the khác đặt sau nó sẽ tự hiện ra phần thừa của mình. Vỏ bưởi sẽ lộ phần ngọt. Quất sẽ lộ phần hoa. Sả sẽ lộ phần xanh.
Không nên nhầm với nước chanh. Nước cốt chua nhưng gần như không thơm; cái thơm nằm trong vỏ. Đây là một trong những chỗ mà vị giác và khứu giác bị gộp làm một trong ngôn ngữ hằng ngày, và tách được hai thứ đó ra là bước đầu tiên của việc học ngửi.
Cách ngửi mục này
Cắt một quả chanh ta làm đôi. Bỏ qua phần nước. Lấy một mảnh vỏ, gập ngược cho mặt xanh hướng ra ngoài, bóp cho tinh dầu bắn lên. Ngửi ngay. Sau đó rửa tay sạch, đợi một phút, rồi làm lại với vỏ bưởi. Khoảng cách giữa hai mùi là bài học của buổi đó.
Vì sao mục này khó
Người mới hay mô tả vỏ chanh là chua. Chua là vị, không phải mùi — nước chanh chua nhưng vỏ chanh thì the và sáng. Sửa được cách gọi này là sửa được một lỗi lan sang mọi mục khác trong họ.
Đừng nhầm với
Mục này
Vỏ chanh ta
Họ Chua the
Vỏ quả sắc và bay nhanh; lá xanh, hơi kim loại và bám tay lâu.
Mục này
Vỏ chanh ta
Họ Chua the
Cùng họ cam quýt nhưng cách nhau nhiều năm. Vỏ tươi sáng và bay nhanh; trần bì khô, ấm, đắng và gần như không còn nét chua.
Ghi chú khoa học
Sự bay hơi của một chất phụ thuộc áp suất hơi ở nhiệt độ phòng, và áp suất hơi lại phụ thuộc khối lượng phân tử cùng khả năng tạo liên kết hydro. Limonene không có nhóm chức phân cực nào nên không có gì giữ nó lại. Đó là lý do họ chua the biến mất nhanh. Tầng cuối của họ này vì thế chỉ có được bằng chế biến — chanh muối và mứt vỏ bưởi đều phải mất nhiều tháng hoặc nhiều nước luộc để loại hết phần nhẹ.
Trong đời sống Việt
Chanh ta khác chanh giấy và khác hẳn chanh Tây về mùi vỏ, dù cả ba đều được gọi chung là chanh khi mua bán. Sự mơ hồ trong tên gọi là một phần lý do vì sao ngành hương liệu Việt Nam khó chuẩn hoá nguyên liệu nội địa.