Mốc quy chiếu
Mở cửa một căn phòng đóng kín nhiều tháng, ngửi hơi đầu tiên.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Ẩm, mốc, bụi, có nét giấy cũ và một lớp gỗ. Nó ập ra khi mở cửa rồi loãng nhanh trong vài phút.
Đây là mùi của không khí tù đọng, tổng hợp từ nấm mốc trên tường, bụi hữu cơ, và các chất bay ra chậm từ gỗ, giấy, vải. Không thành phần nào chiếm ưu thế; chính sự pha trộn mới tạo nên đặc trưng.
Sau khi mở cửa mười phút thì mùi biến mất gần hết. Nó chỉ tồn tại ở trạng thái đóng kín.
Cách ngửi mục này
Mở cửa một phòng lâu không dùng và đứng ngay ngưỡng cửa, ngửi luồng khí đầu tiên đẩy ra. Quay lại sau mười phút — gần như không còn gì.
Vì sao mục này khó
Vì nó gắn với bẩn và ẩm nên phản ứng đầu tiên là mở toang cửa cho thoáng, tức là phá huỷ đúng thứ cần ngửi.
Đừng nhầm với
Mục này
Nhà kho lâu ngày
Họ Đất ẩm
Nhà kho có thể có trichloroanisole cho nét giẻ ẩm và giấy cũ; lá mục có geosmin và alcohol nấm cho nét đất sống. Một bên chết, một bên đang phân huỷ.
Ghi chú khoa học
Không có một chất nào đại diện cho mùi này. Nó là hỗn hợp: geosmin và 2-methylisoborneol từ vi khuẩn trên tường ẩm, các chất bay hơi từ nấm mốc, cùng những gì thoát ra chậm từ gỗ, giấy và vải.
Trong một số căn phòng còn có thêm 2,4,6-trichloroanisole, do vi nấm chuyển hoá các hợp chất clo có trong vật liệu xây dựng hoặc chất chống mốc. Chất này đáng chú ý vì ngưỡng phát hiện của nó thuộc hàng thấp nhất từng đo được — vài phần nghìn tỷ — nên một lượng cực nhỏ đã đủ chi phối. Đây cũng là chất làm hỏng nút bần rượu vang.
Nhưng nó là một thành phần có thể có, không phải định nghĩa của mùi này.
Trong đời sống Việt
Đây là mùi mà nhiều người Việt gắn với nhà cũ, với căn gác xép và với đồ đạc của người đã mất. Nó có sức gợi ký ức mạnh bất thường so với độ phức tạp hoá học khiêm tốn.