Cấu tử · họ Alcohol · Vi sinh
Geosmin
Còn gọi là trans-1,10-Dimethyl-trans-9-decalol — bản phân tích có thể dùng bất kỳ tên nào trong số này
Mưa đầu mùa, đất sau mưa, củ cải đường. Mũi người nhận ra nó ở mức vài phần nghìn tỷ — một trong những ngưỡng thấp nhất từng đo được ở người.
- CAS
- 16423-19-1
- Công thức
- C12H22O
- Khối lượng PT
- 182,30
- Ngưỡng phát hiện
- 0,004 ppbtrong nước
- Điểm sôi
- ≈ 270 °C ở áp suất thường
Hai trục lệch nhau 63 điểm. Bay hơi cho biết chất này rời khỏi bề mặt sớm hay muộn; ngưỡng cho biết cần bao nhiêu chất thì mũi mới nhận ra. Khi hai con số cách xa nhau như ở đây, chúng giải thích được những thứ mà riêng phần trăm trên bản phân tích không giải thích nổi.
Về số CAS và đồng phân quang học
Số CAS ở trên không chỉ định đồng phân quang học. Geosmin do vi khuẩn tiết ra là dạng (−), và mũi người nhạy với dạng đó hơn dạng còn lại nhiều lần — một ví dụ nữa cho việc thụ thể khứu giác nhận diện hình dạng ba chiều.
Từ đâu ra
Chất này đi theo con đường Vi sinh — Vi khuẩn và nấm men làm ra, không phải cây.
Về con số ngưỡng
Người phát hiện được geosmin ở mức vài phần nghìn tỷ. Đây là lý do mùi mưa đầu mùa ập đến tức thì dù phân tử này khá nặng.
Ngưỡng công bố trong tài liệu chênh nhau tới vài bậc do khác nhau về phương pháp đo, độ tinh khiết mẫu và nhóm người thử. Con số ở đây là mức độ lớn để so sánh tương đối, không phải một số đo. Chúng tôi chỉ ghi cho những chất mà tài liệu tương đối thống nhất — 52 trên 106 chất trong thư viện. Các chất còn lại để trống thay vì đoán.
Vì sao nó nằm ở vị trí đó
Alcohol bicyclic mười hai carbon, phân tử lớn và có nhóm hydroxyl, nên sôi cao và ở lại lâu trên mọi bề mặt.
Nơi khác bạn gặp nó
Đất sau mưa, củ cải đường, cá nước ngọt, và nước máy vào mùa tảo nở.
Mục từ điển có nhắc tới cấu tử này
Về con số điểm sôi
Đối chiếu tháng 8/2026: 270–271 °C ở áp suất thường, khớp giữa nhiều nguồn. Vì sao chi tiết này quan trọng