Nhiều bản phân tích có một cột ghi thời gian lưu, tính bằng phút. Nó cho biết chất đó ra khỏi cột sắc ký ở giây thứ bao nhiêu.
Con số ấy chỉ so sánh được giữa các mẫu chạy trên cùng loại cột và cùng chương trình nhiệt. Thiếu hai thông tin đó, nó không dùng được vào việc gì.
Cột quyết định thứ tự
Cột sắc ký là một ống mảnh phủ bên trong một lớp vật liệu bám dính. Bản chất lớp phủ ấy quyết định chất nào bị giữ lại lâu.
Cột không phân cực — thường ghi DB-5 hoặc HP-5 — giữ chất theo độ bay hơi. Thứ tự ra gần trùng thứ tự điểm sôi, và đó là lý do bản phân tích trên cột này đọc được như một tầng hương.
Cột phân cực — thường ghi WAX hoặc PEG — giữ chất theo độ phân cực. Một alcohol có thể ra sau một hydrocarbon nặng hơn nó, vì nhóm hydroxyl bám vào pha tĩnh.
Cùng một mẫu chạy trên hai loại cột cho hai thứ tự khác nhau.
Chương trình nhiệt
Lò sắc ký không giữ nhiệt độ cố định mà tăng dần theo thời gian chạy, thường vài độ mỗi phút.
Vì thế khoảng cách trên trục thời gian không tỉ lệ tuyến tính với chênh lệch điểm sôi. Hai chất cách nhau ba mươi độ có thể cách nhau hai phút ở đầu chương trình và bốn mươi giây ở cuối.
Thứ tự thì đúng. Khoảng cách thì không đọc theo tỉ lệ được.
Chỉ số lưu
Để so sánh được giữa các phòng thí nghiệm, người ta dùng chỉ số lưu — quy đổi thời gian lưu của một chất về thang chuẩn dựa trên một dãy n-alkane chạy cùng điều kiện.
Chỉ số lưu ổn định hơn nhiều và được dùng để xác nhận danh tính chất bên cạnh phổ khối. Một bản phân tích có ghi chỉ số lưu là một bản làm nghiêm túc.
Điều cần kiểm
Khi cầm một bản phân tích có cột thời gian lưu, tìm ba dòng: loại cột, chương trình nhiệt, và thiết bị.
Nếu thiếu loại cột, con số phút trong bản đó chỉ có ý nghĩa nội bộ của phòng thí nghiệm và bạn không đối chiếu được với bất kỳ bản nào khác.
Đây là điều đầu tiên nên tìm khi ai đó đưa cho bạn một bản phân tích, và nó nằm ở danh sách bảy điều cần kiểm của Phần Bốn.