Mốc quy chiếu
Bổ đôi một quả chanh dây chín, ngửi phần ruột.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Chua, ngọt, và có một nét lưu huỳnh rõ mà không quả nào khác trong họ này có.
Nét lưu huỳnh ấy nghe gần với hành tây sống hoặc bưởi chùm, và nó là lý do chanh dây gây chia rẽ: người thấy nó nhiệt đới, người thấy nó hơi khó chịu. Cả hai đều đang ngửi đúng cùng một thứ.
Nó cũng bền hơn phần lớn quả trong họ. Tay dính ruột chanh dây còn mùi sau khi rửa.
Cách ngửi mục này
Bổ đôi, ngửi thẳng vào ruột. Rồi lấy một chút ruột lên mu bàn tay, để yên năm phút và ngửi lại — phần chua bay đi, phần lưu huỳnh ở lại. Đó là bài học về hai tốc độ trong cùng một quả.
Vì sao mục này khó
Vì phần lưu huỳnh làm người ta lúng túng khi gọi tên. Nó không giống bất cứ quả nào khác nên không có từ sẵn, và người ta thường mượn từ "nồng" — một từ chỉ cường độ chứ không chỉ tính chất.
Đừng nhầm với
Mục này
Chanh dây
Họ Chua the
Cả hai đều nhiều ester. Chanh dây có lớp lưu huỳnh mà mít hoàn toàn không có; mít thì dày và ngọt đều.
Ghi chú khoa học
Chanh dây chứa nhóm hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi, trong đó có các thiol và sulfide ở nồng độ phần tỷ. Ngưỡng phát hiện của chúng cực thấp nên chúng chi phối toàn bộ ấn tượng dù chỉ chiếm phần vạn khối lượng. Đây là ví dụ rõ nhất trong họ chua the về việc cấu tử vết quyết định tính cách.
Trong đời sống Việt
Chanh dây được đưa vào Việt Nam từ Nam Mỹ qua đường thuộc địa và giờ trồng nhiều ở Tây Nguyên. Nó là một trong ít loại quả mà cả nước ép, mứt, lẫn hạt đều được dùng.