Mốc quy chiếu
Bẻ đôi một quả khế chua, ngửi ngay chỗ vừa bẻ.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Xanh, mỏng, chua rất nhanh và gần như không có hậu. Nó tới rồi đi trong vài giây.
Đây là một trong những mùi mỏng nhất trong toàn bộ từ điển. Không có lớp lót nào phía dưới — không ngọt, không hoa, không đất. Chỉ một tấm xanh và chua rồi hết.
Chính sự trống ấy làm nó hữu dụng: nó là mốc cho "chua thuần", thứ mà mọi mùi chua khác đều dày hơn.
Cách ngửi mục này
Bẻ chứ đừng cắt — dao làm dập mô và thêm mùi kim loại. Đưa chỗ vừa bẻ sát mũi trong vòng ba giây đầu. Nếu chậm hơn, phần lớn đã bay mất.
Vì sao mục này khó
Vì nó quá mỏng nên người mới ngửi thường kết luận là khế không thơm. Thực ra nó có mùi, chỉ là ở nồng độ thấp và thời lượng ngắn tới mức phải chủ động mới bắt được.
Đừng nhầm với
Mục này
Khế chua
Họ Chua the
Khế mỏng và trống — không có gì phía dưới phần chua. Cóc có nét nhựa rõ, đậm nhất ở mô quanh hạt.
Ghi chú khoa học
Vị chua rất mạnh của khế đến từ acid oxalic, một acid không bay hơi nên không đóng góp gì vào mùi. Phần mùi đến từ các aldehyde và alcohol sáu carbon — cùng nhóm hợp chất lá xanh có trong cỏ vừa cắt. Đây là lý do khế nghe "xanh" hơn là "quả".
Trong đời sống Việt
Khế chua nấu canh chua, kho cá, hoặc ăn chấm muối ớt. Cây khế trong sân là hình ảnh quen thuộc trong văn học và ca dao Việt, và quả khế cắt ngang thành hình sao là một trong ít hình ảnh thực vật đi vào ngôn ngữ hằng ngày.