Mốc quy chiếu
Một quả phật thủ chín vàng, cào nhẹ lên vỏ bằng móng tay.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Chua the nhưng lạ: nó thiếu hẳn phần nước và phần ngọt mà mọi quả cam quýt khác đều có. Chỉ còn lại phần vỏ ở dạng thuần khiết nhất — sáng, hơi đắng, và có một nét hoa mờ ở cuối.
Nguyên nhân nằm ở cấu tạo quả: phật thủ gần như không có ruột, toàn bộ là vỏ và cùi trắng. Nó là một quả cam quýt bị lược bỏ mọi thứ trừ phần thơm.
Mùi bền hơn nhiều so với vỏ chanh hay vỏ bưởi. Một quả đặt trên bàn thờ toả mùi liên tục nhiều tuần, điều mà không quả cam quýt nào khác làm được.
Cách ngửi mục này
Cào nhẹ mặt vỏ bằng móng tay ở một điểm nhỏ, đưa ngón tay lên mũi. Đừng bóp cả quả — phật thủ không có túi tinh dầu tập trung như vỏ bưởi mà phân bố đều, nên cào nhẹ cho kết quả sạch hơn.
Vì sao mục này khó
Vì hình dáng quả gây phân tâm. Người ta nhìn trước khi ngửi, và ấn tượng thị giác mạnh tới mức lấn át việc phân tích mùi.
Đừng nhầm với
Mục này
Phật thủ
Họ Chua the
Phật thủ gần như chỉ có vỏ nên mùi đều và bền hơn; bưởi có phần cùi trắng làm mùi ngọt và mềm hơn ở giây thứ hai.
Ghi chú khoa học
Phật thủ là một dạng đột biến của quả thanh yên, trong đó phần múi gần như không phát triển còn vỏ thì phát triển quá mức và tách thành các thuỳ. Toàn bộ khối lượng quả gần như chỉ là vỏ, tức là phần chứa tinh dầu. Đây là trường hợp hiếm khi một đột biến làm quả mất chức năng dinh dưỡng nhưng lại tăng chức năng toả hương.
Trong đời sống Việt
Phật thủ được bày trên bàn thờ ngày Tết ở miền Bắc, chọn theo số ngón và theo thế tay. Giá trị của quả nằm ở hình dáng và ở độ bền của mùi, không ở việc ăn được — đây là một trong rất ít loại quả người Việt mua hoàn toàn vì hương.