Mốc quy chiếu
Một chùm hoa hoàng lan vàng, để trong phòng kín nửa giờ rồi ngửi.
Làm việc này trước khi đọc tiếp. Mục từ chỉ có tác dụng khi bạn vừa ngửi xong.
Rất đậm, có nét chuối chín và một lớp kem béo phía dưới. Nó nặng hơn ngọc lan nhiều và ở lại lâu hơn hẳn. Chỉ có hai mục hoa nằm ở tầng cuối, và cả hai — hoàng lan cùng dạ lý hương — đều toả mạnh nhất về đêm.
Cặp hoàng lan và ngọc lan là cặp dễ nhầm nguy hiểm nhất trong họ hoa, vì hai cây có tên gần giống và hoa cùng màu vàng. Nhưng ngọc lan thanh và trong hơn, còn hoàng lan thì béo và gần như có vị.
Nét chuối chín đến từ nhóm ester, cùng nhóm dựng nên mùi trái cây chín. Đó là điều bất ngờ: một loài hoa mượn ngôn ngữ của quả.
Cách ngửi mục này
Đặt vài bông hoàng lan trong một phòng nhỏ đóng cửa, đợi ba mươi phút rồi vào ngửi. Mùi này cần không gian kín và cần thời gian để tích tụ. Ngửi trực tiếp một bông ngoài trời sẽ bỏ lỡ phần lớn.
Vì sao mục này khó
Vì tên gọi. Hoàng lan, ngọc lan tây, và ylang-ylang là ba tên cho cùng một cây, trong khi ngọc lan lại là cây khác hẳn. Sự lộn xộn về tên gây nhầm lẫn nhiều hơn bản thân mùi.
Đừng nhầm với
Mục này
Hoàng lan
Họ Hoa
Hai cây khác hẳn nhau dù tên gần giống. Ngọc lan thanh và trong; hoàng lan béo, có nét chuối chín và ở lại lâu hơn nhiều.
Ghi chú khoa học
Hoàng lan chứa lượng lớn ester thơm cùng nhóm sesquiterpene, và tỉ lệ giữa hai nhóm thay đổi theo thời gian chưng cất. Vì thế công nghiệp chia sản phẩm thành nhiều phân đoạn: phần cất đầu nhẹ và hoa nhất, các phần sau nặng và có nét gỗ dần. Cùng một mẻ hoa cho ra nhiều loại tinh dầu khác nhau về giá và về mùi.
Trong đời sống Việt
Hoàng lan là nguyên liệu chủ lực của nước hoa Chanel số 5 và hàng trăm công thức khác của thế kỷ hai mươi. Cây mọc phổ biến ở Việt Nam nhưng gần như không được khai thác thương mại — phần lớn ylang-ylang thế giới đến từ Madagascar và Comoros.